Słowa na czasie - projekt UW

Chciałabym dziś przedstawić bardzo ciekawy projekt UW pt. "Słowa na czasie" badający uzycie słów w mediach w języku polskim w roku 2012. I tak okazuje się, że:
1. W styczniu najczęściej używaliśmy słowa postrzelić się oraz nazwy własnej ACTA
2. w lutym - pączek oraz Madzia
3. w marcu - weto (emisja CO2), Manifa
4. w kwietniu - nękać, Smoleńsk
5. w maju - obóz, Euro
6. w czerwcu: mecz, A4
7. w lipcu: olimpijski, OLT Express
8. w sierpniu: parabank, Amber Gold
9. we wrześniu: prezes, Sindbad
10. w październiku: wychłodzenie, Sindbad
11. w listopadzie: prześladować, Presspublica
12. w grudniu: taternik, OMON
Z danych wyłania się dość pesymistyczny obraz naszego kraju: cały czas musimy przeciwko komuś protestować, kogoś gnębić, nękać, bronić się, dużo jest upadków firm i spraw sądowych. Oczywiście weźmy poprawkę na to, że media karmią się plotką, jak jest dobrze - nie ma o czym pisać. Gdyby jednak być złośliwym, można by stwierdzić, że prześladowani dziennikarze wydawców Presspubliki być może nie nadążali za światowymi i europejskimi doniesieniami o "polskich obozach śmierci", ACTA ani z krajowymi rewelacjami o Smoleńsku, parabankach, Sindbadzie, OLT Express i historii małej Madzi z Sosnowca.
Więcej ciekawych informacji o słowach, które są przecież, niezależnie od tego jak ich używamy, naszym największym hobby: http://www.slowanaczasie.uw.edu.pl/

W reklamie: kwota MIMOCHODEM odkłada się na moim koncie

Jest taka nowa reklama jednego ze znanych polskich banków. Facet ze zwierzaczkiem wschodzi do kwiaciarni, kupuje kwiatki, płaci, zwierzaczek rośnie.
Facet tłumaczy zadziwionemu innemu klientowi banku, że ciężko mu było oszczędzać, i że teraz ma taki program w banku, że pewna kwota odkłada się MIMOCHODEM na jego koncie.
Dziwne, nie wydaje mi się, żeby klienci banków chcieli, żeby coś na ich rachunkach działo się MIMOCHODEM, nawet jeśli pieniędzy de facto przybywa. Zapraszam do mnie zanim puścicie w eter bubel.

Wygłupiać/Wydurniać się...

Dlaczego w języku polskim poprawne są słowa wydurniać się czy wygłupiać się, a wyidiocać, wymoroniać, wybałwaniać, wyimbecylać, wydebilać już nie?

Warum kann man auf Polnisch "herumalbern" sagen, und "herumidiotieren" nicht?

pasjonat

Jak używają Państwo słowa pasjonat? Czy to ktoś, kto np. lubi książki? Pasjonanat literatury? Otóż nie. Mimo że słowa faktycznie używamy coraz częściej w tym znaczeniu, jeszcze do niedawna oznaczało ono osobę wściekającą się o byle co, targaną sprzecznymi emocjami. Proszę użyć słowa w tym właśnie znaczeniu i popatrzeć na miny znajomych... a może lepiej dać temu słowu w tym znaczeniu odejść w niepamięć i używać go już jedynie jako zwolennika? Co Państwo o tym sądzą?

Das polnische Wort pasjonat wird in der heutigen Sprache fast immer falsch benutzt. Früher bedeutete es eine verrückte, unberechenbare Person, einen Heißsporn. Heutzutage benutzt man das Wort, um eine Person zu beschreiben, die etwas sehr mag, z.B. pasjonat literatury - das ist ein Mensch, der gerne Literatur mag. Was für ein Unterschied! Hierzu warte ich gerne auf Ihre Meinung: Soll man das Wort im alten Gebrauch benutzen, oder die Sprache sich entwickeln lassen und sagen: pasjonat literatury?

Mission/Misja

Während des Redaktionsstudiums an der Warschauer Uni haben uns die Dozenten mehrmals darauf aufmerksam gemacht, dass eine Firma nicht unbedingt eine Mission haben kann. Dieses sehr oft auf Polnisch benutzte Wort bezieht sich eher auf wohltätige Aktivitäten für andere Menschen. Eine Firma oder eine Bank haben keine Mission (es sei denn sie verteilen Kosmetika oder Geld).

Podczas studiów redakcji na UW wykładowcy wiele razy zwracali nam uwagę na niesamowicie nadużywane słowo MISJA. Kiedyś zarezerwowane dla instytucji o pewnych założeniach i pomysłach, teraz misja to po prostu pomysł (daleko szukać nie trzeba: http://www.miraculum.pl/strona/nasza-misja). Postuluję powrót do dawnego znaczenia i odniesienie tego terminu raczej do działań Polskiej Akcji Humanitarnej, Amnesty, albo instytucji o silnym działaniu na rzecz człowieka. Umówmy się, że firma kosmetyczna ani bank raczej nie mają misji (no chyba że kosmetyki albo pieniądze rozdają za darmo)!